Cá betta bị rách đuôi thường mọc lại được nếu nước sạch, ấm và vết rách không bị nhiễm khuẩn. Rách nhỏ ở mép có thể liền trong 2 đến 4 tuần, rách sâu tới gốc đuôi có khi mất vài tháng. Phần mới mọc ban đầu trong suốt, sau mới lên màu và đôi khi hơi khác hình dáng cũ. Nếu mép đuôi đen, mủn, ngắn dần thì đó là thối đuôi, cần xử lý khác.
| Kiểu rách | Nguyên nhân có thể | Việc làm | Khi nào lo |
|---|---|---|---|
| Rách thẳng, mép sạch | Va vào cây nhựa, lũa, lưới vớt | Bỏ vật sắc, giữ nước sạch | Ít khi đáng lo |
| Rách hình chữ V, có lỗ thủng | Cá khác cắn, cá tự cắn đuôi | Tách cá, giảm căng thẳng | Khi cá cắn liên tục |
| Mép đen, trắng, mủn dần | Thối đuôi do khuẩn | Cách ly, thay nước, thuốc trị khuẩn | Khi lan tới gốc đuôi |
| Đuôi có sợi bông trắng | Nấm trên vết thương | Cách ly, thuốc trị nấm | Khi bông lan ra thân |
Vì sao cá betta hay rách đuôi
Betta cảnh được lai tạo có đuôi dài, rộng và mỏng hơn betta hoang dã rất nhiều. Đuôi to thì nặng, dễ vướng và dễ rách. Các nguyên nhân hay gặp:
- Vật sắc trong bể. Cây nhựa cứng, lũa có gai, đá sắc cạnh, ống lọc có khe hở.
- Bị cá khác rỉa. Betta thả chung với cá bảy màu đực, cá xiêm khác, cá sóc, cá trâm hay bị rỉa đuôi.
- Tự cắn đuôi. Một số betta đuôi dài tự cắn đuôi khi chán, stress hoặc đuôi quá nặng. Vết cắn thường hình bán nguyệt, xuất hiện qua đêm.
- Dòng nước mạnh. Lọc thổi mạnh làm cá phải bơi gắng, đuôi dễ rách khi va vào kính.
- Khi vớt cá. Lưới vớt thô làm rách tia vây.
Cách phân biệt rách thường và thối đuôi
Đây là bước quan trọng nhất, vì cách xử lý khác nhau.
- Nhìn mép chỗ rách. Rách thường thì mép cùng màu với đuôi. Thối đuôi thì mép đen, nâu hoặc trắng đục.
- So sau 2 đến 3 ngày. Rách thường giữ nguyên hoặc bắt đầu có viền trong mọc ra. Thối đuôi thì đuôi ngắn dần.
- Xem gốc đuôi. Thối đuôi nặng có đốm đỏ, tia vây lộ ra như răng lược.
- Xem nước. Thối đuôi hay đi kèm nước đục, có mùi.
Cách giúp đuôi betta mọc lại
- Tìm và bỏ vật gây rách. Kéo một chiếc tất nylon mỏng qua cây, lũa và đá. Chỗ nào làm vướng tất thì cũng làm rách đuôi cá. Thay cây nhựa cứng bằng cây lụa hoặc cây thật.
- Tách cá nếu bị rỉa. Betta nên nuôi riêng hoặc chung với cá hiền, bơi chậm, không có vây dài.
- Giữ nước thật sạch. Thay 20 đến 30% nước hai lần mỗi tuần trong thời gian đuôi đang lành. Nước sạch là yếu tố quyết định đuôi mọc lại hay chuyển sang nhiễm khuẩn.
- Giữ nhiệt độ ổn định. Khoảng 26 đến 28 độ giúp cá trao đổi chất tốt, đuôi mọc nhanh hơn nước lạnh.
- Giảm dòng chảy. Chặn bớt đầu ra của lọc bằng bọt biển hoặc chỉnh lọc nhỏ lại.
- Cho ăn đa dạng, vừa đủ. Thức ăn viên chất lượng tốt xen với trùn chỉ, artemia đã làm sạch.
- Giảm stress nếu cá tự cắn đuôi. Thêm cây, lá bàng khô cho cá có chỗ nấp. Không đặt gương hay bể cá xiêm khác sát cạnh quá lâu.
Lá bàng khô được giới chơi betta Việt Nam dùng nhiều. Lá tiết tannin làm nước ngả màu trà, nhiều người nuôi thấy cá bình tĩnh hơn. Đây là kinh nghiệm phổ biến, không thay được việc giữ nước sạch.
Khi nào cần dùng thuốc
Rách thường không cần thuốc. Chỉ dùng khi thấy:
- Mép đuôi đen hoặc trắng, ngắn dần: thối đuôi do khuẩn. Thuốc trị khuẩn cho cá cảnh thường chứa kanamycin, nitrofurazone hoặc tetracycline.
- Có sợi bông trắng ở vết rách: nấm. Thuốc trị nấm thường chứa xanh methylen hoặc malachite green.
Làm đúng hướng dẫn trên bao bì, không tự đặt liều và không trộn thuốc. Dùng thuốc trong bể cách ly để không ảnh hưởng vi sinh và cây của bể chính.
Khi nào cần hỏi người thạo bệnh cá
- Phần thối lan tới gốc đuôi hoặc sang thân.
- Cá bỏ ăn, nằm đáy.
- Có đốm đỏ, vết loét trên thân.
- Đã dùng thuốc đủ liệu trình mà đuôi vẫn ngắn dần.
Câu hỏi thường gặp
Cá betta bị đứt đuôi có mọc lại không?
Có, miễn là phần gốc đuôi còn nguyên và cá khoẻ. Đuôi đứt gần hết sẽ mọc lại chậm, có thể mất vài tháng. Đuôi mới có thể ngắn hơn hoặc lệch hình so với trước.
Cá betta bị rách đuôi có lành không?
Rách do va quẹt thường tự lành khi nước sạch và ấm. Phải thay nước đều, bỏ vật sắc trong bể và theo dõi để phát hiện sớm thối đuôi.
Cá betta bị cụt đuôi là do đâu?
Cụt đuôi qua đêm với vết cắn tròn thường do cá tự cắn hoặc bị cá khác rỉa. Cụt dần kèm mép đen là thối đuôi do khuẩn.
Cá betta bị thủng vây có sao không?
Lỗ thủng nhỏ trên vây thường do va quẹt hoặc bị rỉa, sẽ tự liền nếu nước sạch. Nếu quanh lỗ có viền đen hoặc trắng thì nên xử lý như thối vây.