Bể thủy sinh mới setup bị đục thường thuộc một trong ba loại: đục do bụi nền ngay khi đổ nước, đục trắng sữa do vi khuẩn bùng phát trong những ngày đầu khi bể chưa ổn định, và nước vàng như trà do lũa tiết tannin. Đục trắng sữa thường tự hết sau vài ngày đến khoảng 2 tuần nếu không cho ăn nhiều và không thay toàn bộ nước. Nếu nước chuyển xanh lá thì đó là tảo, cần giảm đèn. Không nên thay hết nước hay rửa lọc liên tục, vì như vậy bể càng lâu ổn định.
| Loại đục | Nguyên nhân | Việc làm | Bao lâu thì hết |
|---|---|---|---|
| Đục mờ, lắng dần sau vài giờ | Bụi nền, bụi cát | Chạy lọc, có thể thêm bông lọc mịn | Vài giờ đến 1 đến 2 ngày |
| Trắng sữa sau vài ngày | Vi khuẩn bùng phát | Không cho ăn nhiều, không rửa lọc | Vài ngày đến khoảng 2 tuần |
| Vàng nâu trong như trà | Lũa tiết tannin | Thay nước dần, than hoạt tính | Vài tuần, ngâm lũa trước thì nhanh hơn |
| Xanh lá, đục như nước ao | Tảo lơ lửng | Giảm đèn, che nắng | Vài ngày đến vài tuần |
| Đục kèm mùi hôi | Thức ăn, lá cây phân huỷ | Hút đáy, vớt xác, thay một phần nước | Khi hết nguồn phân huỷ |
Vì sao bể mới hay bị đục trắng
Bể mới chưa có đủ vi khuẩn có lợi bám trong lọc và nền để xử lý chất thải. Nền đất thủy sinh, phân nền, lá cây bị dập khi trồng và thức ăn đều giải phóng chất hữu cơ vào nước. Vi khuẩn dị dưỡng lơ lửng trong nước sinh sôi rất nhanh để ăn chỗ chất hữu cơ này, làm nước đục trắng như sữa loãng.
Khi vi sinh trong lọc và nền đủ nhiều, chúng cạnh tranh thức ăn với vi khuẩn lơ lửng, nước trong trở lại. Quá trình này là một phần của chu trình nitơ trong bể mới, mà các tài liệu nuôi cá nêu thường mất từ khoảng 2 tuần tới 6 đến 8 tuần để ổn định.
Cách phân biệt loại đục
- Múc một cốc nước để yên vài giờ. Nếu cặn lắng xuống đáy cốc và nước trong phía trên thì là bụi nền. Nếu vẫn đục đều thì là vi khuẩn.
- Nhìn màu. Trắng sữa là vi khuẩn. Vàng trong là tannin. Xanh lá là tảo.
- Ngửi nước. Mùi tanh, hôi là có chất đang phân huỷ.
- Nhớ lại. Mới đổ nước thì là bụi. Sau 2 đến 7 ngày thì thường là vi khuẩn. Đèn bật quá lâu, bể gần cửa sổ nắng thì là tảo.
Cách xử lý bể mới bị đục
Đục trắng sữa
- Không thay toàn bộ nước. Thay hết nước thì chất hữu cơ vẫn còn trong nền, vi khuẩn lại bùng lên.
- Không rửa lọc. Để vi sinh bám vào vật liệu lọc.
- Chưa thả cá, hoặc cho ăn rất ít nếu đã có cá.
- Vớt lá cây dập, cây chết.
- Chạy lọc liên tục 24/24.
- Có thể bổ sung vi sinh đóng chai theo hướng dẫn trên sản phẩm để rút ngắn thời gian.
- Chờ. Nước thường tự trong sau vài ngày đến khoảng 2 tuần.
Đục do bụi nền
- Để lọc chạy, nước sẽ lắng dần.
- Thêm lớp bông lọc mịn vào lọc để giữ bụi, thay bông khi bẩn.
- Lần setup sau, rửa sỏi, cát trước khi cho vào bể. Với phân nền, đất nền thủy sinh thì không rửa, chỉ đổ nước thật nhẹ.
Nước vàng do lũa
- Tannin không hại cá, nhiều loài cá như betta còn ưa nước hơi chua.
- Muốn nước trong thì thay nước dần mỗi tuần, hoặc cho than hoạt tính vào lọc.
- Lũa mới nên ngâm hoặc luộc trước vài ngày đến vài tuần cho ra bớt màu.
Nước xanh do tảo
- Giảm thời gian bật đèn xuống khoảng 6 tiếng mỗi ngày.
- Không đặt bể nơi có nắng chiếu trực tiếp.
- Không cho ăn quá nhiều, không bón phân nước quá tay.
Những việc không nên làm
- Thay toàn bộ nước mỗi ngày.
- Rửa lọc bằng nước máy.
- Dùng hoá chất làm trong nước khi chưa rõ nguyên nhân.
- Thả nhiều cá ngay khi bể vừa trong lại.
Câu hỏi thường gặp
Bể thủy sinh có cần thay nước không?
Có. Bể mới thường thay 30 đến 50% nước vài lần trong tuần đầu để bớt chất do nền mới tiết ra, nhưng không thay toàn bộ. Khi bể đã ổn định thì thay khoảng 20 đến 30% mỗi tuần.
Bể thủy sinh bị vàng nước có sao không?
Nước vàng trong do lũa tiết tannin không hại cá. Nếu nước vàng đục kèm mùi thì là do chất hữu cơ phân huỷ, cần hút đáy và thay một phần nước.
Bể thủy sinh có mùi tanh là do đâu?
Mùi tanh thường do thức ăn thừa, cây hay cá chết phân huỷ, hoặc lọc quá bẩn. Tìm và vớt nguồn phân huỷ, hút đáy và thay một phần nước.
Bể thủy sinh bị váng trên mặt nước là gì?
Váng mờ trên mặt nước là màng protein và dầu từ thức ăn, hay gặp ở bể mới hoặc bể mặt nước lặng. Tăng khuấy động mặt nước bằng đầu ra của lọc hoặc dùng bộ lọc váng.