Bể kính nuôi cá nên chọn theo loài cá sẽ nuôi và chỗ đặt trước, rồi mới chọn độ dày kính. Chiều cao mực nước quyết định áp lực lên kính nhiều nhất, sau đó mới đến chiều dài. Ước tính theo công thức tấm kính chịu áp lực nước mà các bảng tính bể cá phổ biến dùng, với hệ số an toàn 3,8, bể 60 cm cao 35 cm cần kính khoảng 5 mm, bể 90 cm cao 45 cm cần khoảng 8 mm, bể 120 cm cao 50 cm cần khoảng 10 mm. Bể dài và cao nên có thanh giằng ở mép trên.
| Cỡ bể (dài × cao) | Thể tích xấp xỉ (sâu 30 đến 45 cm) | Độ dày kính ước tính | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| 40 × 30 cm | Khoảng 30 lít | 4 đến 5 mm | Bể betta, bể tép |
| 60 × 35 cm | Khoảng 55 đến 70 lít | 5 mm | Cỡ khởi đầu phổ biến |
| 90 × 45 cm | Khoảng 150 đến 180 lít | 8 mm | Nên có viền gia cố mép trên |
| 120 × 50 cm | Khoảng 240 đến 300 lít | 10 mm | Cần thanh giằng giữa |
| 150 × 60 cm | Khoảng 400 lít trở lên | 12 đến 15 mm | Nên đặt thợ có kinh nghiệm, có tính toán |
Các con số trên là ước tính cho kính nổi thông thường, bể có đủ mặt đáy đỡ đều, nước đầy. Thợ làm bể và nhà sản xuất có thể khuyên dày hơn, nên làm theo mức dày hơn khi có chênh lệch.
Chọn kích thước bể trước
Theo loài cá. Cá lớn, cá bơi nhanh cần bể dài. Cá vàng theo mô tả về loài có thể dài 12 đến 22 cm, cần bể rộng. Betta chỉ cần bể nhỏ, PetMD gợi ý tối thiểu khoảng 10 lít. Đàn neon, cá ngựa vằn cần chiều dài để bơi.
Theo chỗ đặt. Đo kệ, tường, lối đi. Bể cần khoảng trống phía sau cho dây, ống lọc, và khoảng trống phía trên để cho tay vào chăm.
Chiều dài hơn chiều cao. Với cùng thể tích, bể thấp và dài có diện tích mặt nước lớn hơn, trao đổi oxy tốt hơn và kính chịu áp nhẹ hơn. Bể cao dễ đẹp nhưng khó chăm, kính phải dày hơn.
Bể to dễ nuôi hơn bể nhỏ. Nước nhiều thì nhiệt độ và chất thải dao động chậm. Người mới nên bắt đầu từ khoảng 60 cm.
Tính thể tích và khối lượng bể
Thể tích (lít) = dài × rộng × cao mực nước (tính bằng cm) chia 1.000.
Ví dụ bể 60 × 35 × 35 cm, nước cách mép 3 cm: 60 × 35 × 32 / 1.000 = khoảng 67 lít.
Mỗi lít nước nặng khoảng 1 kg. Cộng thêm kính, nền sỏi, đá, lũa, tổng khối lượng thường lớn hơn đáng kể so với lượng nước. Bể 60 cm đầy nước, đủ nền có thể nặng gần 100 kg. Bể 120 cm có thể vượt 300 kg. Kệ bể phải chịu được khối lượng này và đặt trên sàn phẳng, chắc.
Vì sao chiều cao quan trọng hơn chiều dài
Áp lực nước tăng theo độ sâu. Đáy kính mặt trước chịu áp lực lớn nhất. Trong công thức tính độ dày kính, chiều cao xuất hiện với số mũ ba, nghĩa là tăng chiều cao một chút thì độ dày cần thiết tăng nhanh. Chiều dài có ảnh hưởng nhưng nhỏ hơn: bể càng dài so với chiều cao thì tấm kính càng dễ phình ở giữa.
Đó là lý do hai bể cùng thể tích có thể cần kính khác nhau: bể cao 60 cm cần kính dày hơn nhiều so với bể cao 40 cm.
Kính thường, kính siêu trong, kính cường lực
Kính nổi thông thường. Rẻ, dễ cắt, dễ mài. Cạnh kính ngả xanh lá do có sắt. Bể nhỏ và vừa dùng tốt.
Kính siêu trong (low iron). Ít sắt, gần như không màu, nhìn cây và cá đúng màu hơn. Giá cao hơn. Người chơi thủy sinh hay dùng cho mặt trước hoặc cả bể.
Kính cường lực. Chịu va đập tốt hơn, nhưng không cắt, khoan được sau khi đã qua xử lý nhiệt. Khi vỡ, kính cường lực vỡ vụn toàn tấm thành hạt nhỏ, bể sẽ đổ hết nước ngay. Nhiều thợ làm bể vẫn dùng kính nổi thường với độ dày đủ cho bể thông thường.
Keo dán bể cá
- Dùng keo silicon trung tính 100 phần trăm, loại ghi dùng được cho bể cá. Keo có chất chống nấm mốc dùng cho nhà tắm có thể độc với cá.
- Đường keo trong ở góc phải liền, đều, không bọt khí, không đứt quãng.
- Keo cần đủ thời gian khô và bay mùi trước khi đổ nước. Thời gian ghi trên tuýp keo, thường vài ngày với bể lớn.
- Các cạnh kính phải được mài để tránh đứt tay và nứt từ mép.
Thanh giằng và viền gia cố
Bể dài, cao thường có:
- Viền kính gia cố mép trên chạy dọc mặt trước và sau, giúp kính không phình ra.
- Thanh giằng ngang ở giữa mép trên, nối mặt trước với mặt sau, cho bể dài từ khoảng 90 đến 120 cm trở lên.
Bể không viền (rimless) trông gọn nhưng phải dùng kính dày hơn để bù.
Đặt bể và thử bể mới
- Kệ phẳng. Dùng thước thuỷ kiểm tra mặt kệ. Kệ lệch làm kính chịu lực không đều.
- Tấm lót đáy. Nhiều bể dùng tấm xốp mỏng hoặc tấm lót dưới đáy để phân bố lực, trừ bể có khung đáy thiết kế không cần lót. Làm theo hướng dẫn của người làm bể.
- Thử nước. Đổ đầy nước ở chỗ an toàn, để 24 đến 48 giờ, lau khô các góc rồi kiểm tra rò bằng khăn giấy.
- Kiểm tra kính phình. Đặt thước thẳng dọc mặt kính trước, nếu thấy cong rõ ở giữa là kính mỏng so với cỡ bể.
- Rửa bể. Chỉ rửa bằng nước sạch, không dùng xà phòng, chất tẩy.
Sau khi thử xong mới đổ nền, trồng cây và bắt đầu chạy vi sinh. Thời gian chờ trước khi thả cá xem ở bài bể thủy sinh sau bao lâu thì thả cá.
Bể kính, bể nhựa, bình thủy tinh
| Loại | Ưu | Nhược |
|---|---|---|
| Bể kính dán | Trong, cứng, không ố vàng, dễ làm theo kích thước | Nặng, vỡ nguy hiểm |
| Bể nhựa mica (acrylic) | Nhẹ, chịu va đập, uốn cong được | Dễ xước khi lau, giá cao với bể lớn |
| Bình thủy tinh tròn | Rẻ, trang trí | Ít nước, mặt cong làm méo hình, khó lắp lọc, sưởi |
Bình thủy tinh nhỏ chỉ hợp những loài chịu nước tĩnh như betta, và vẫn phải thay nước thường xuyên.
Chi phí đi kèm ngoài bể kính
Bể chỉ là một phần. Khi dự tính, tính thêm kệ bể chịu lực, lọc hợp cỡ bể, sưởi, đèn, nền, cây, bộ test nước và vật liệu vi sinh. Bể càng lớn, lọc, đèn và kệ càng đắt.
Câu hỏi thường gặp
Bể cá 60 cm dùng kính dày bao nhiêu?
Bể 60 cm cao khoảng 35 đến 40 cm thường dùng kính 5 mm theo ước tính của các bảng tính độ dày kính. Bể cao hơn 40 cm nên cân nhắc 6 mm.
Bể cá 1 mét dùng kính bao nhiêu ly?
Bể dài 100 cm cao khoảng 45 đến 50 cm thường dùng kính 8 đến 10 mm, có viền gia cố hoặc thanh giằng mép trên. Hỏi thợ làm bể về tính toán cụ thể.
Kính siêu trong có cần thiết không?
Không bắt buộc. Kính siêu trong giúp nhìn màu cá và cây trung thực hơn, nhất là với kính dày. Bể nhỏ dùng kính thường vẫn đẹp.
Bể cá mới mua bị rò nước phải làm sao?
Rút hết nước, lau khô, xác định chỗ rò. Bể còn bảo hành thì mang lại chỗ bán. Tự dán lại cần cắt sạch keo cũ ở đoạn rò, dán keo silicon dùng cho bể cá và chờ khô đủ thời gian.